ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
196
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بيان حال فضل بن سهل در آن سال نام مأمون در خطبه بعنوان امير المؤمنين خوانده شد . مأمون بر منزلت فضل بن سهل افزود . علت اين بود كه چون خبر قتل فرزند ماهان و عبد الرحمن بن جبله به او رسيد و يقين كرد كه آنها كشته شدند دستور داد خطبه خلافت بنام او خوانده شود و او را امير المؤمنين بخوانند . فضل بن سهل را هم نزد خود خواند و فرمانفرمائى مشرق و مغرب را به او واگذار كرد كه از كوهستان همدان تا بلاد تبت و از درياى فارس تا درياى ديلم ( بحر خزر ) و گرگان . حقوق او را هم سه هزار هزار ( سه مليون ) مقرر نمود . پرچم او را بر نيزه دو سر افراشت ( دو رياست ) و او را لقب ذو الرياستين داد . رياست قلم و رياست جنگ . على بن هشام هم پرچم او را حمل كرد . نعيم بن جازم هم قلمدان او را حمل مىكرد . حسن بن سهل را هم برياست ديوان خراج منصوب نمود . بيان وفات عبد الملك بن صالح بن على پيش از اين نوشته بوديم كه رشيد ( هارون ) عبد الملك بن صالح را دستگير و بازداشت كرد . او در زندان مانده بود تا رشيد درگذشت . امين او را آزاد كرد و آن در ماه ذى القعده سنه صد و نود و سه نسبت به او هم نيكى كرد و او سپاس گفت : چون وقايع طاهر رخ داد ( و بر ملك غلبه كرد ) عبد الملك نزد امين رفت و گفت : اى امير المؤمنين من حال را چنين مىبينم كه مردم به تو طمع كرده . سپاه تو هم از شپش بستوه آمد و در جنگ ناتوان شده و هيبت و رعب دشمن آنها را گرفته است . اگر آنها را بجنگ طاهر بفرستى طاهر با عده كم بر آنها پيروز و ظاهر مىشود . او با قوه عزم بر آنها غالب مىشود حتى اگر آنها هم وفادار باشند . اهالى شام مردمى هستند جنگجو كه جنگها آنها را آزموده و سختىها آنها را تربيت كرده . همه آنها نسبت